Utworzenie modelu oraz tabeli w bazie danych Przed rozpoczęciem należy zastanowić się nad następującym zagadnieniem: gdzie tworzone klasy będą przechowywane i w jaki sposób będzie można je odnaleźć? Utworzony właśnie domyślny projekt, używa automatycznego dołączania plików (autoloader). Możliwe jest dołączenie do niego kolejnych autoloaderów tak by umożliwić odnajdywanie tworzonych klas. Typowym rozwiązaniem jest umieszczenie różnych klas w głównym katalogu - w tym wypadku nazwanego application/ - i nazywanie ich z zachowaniem wspólnego prefiksu. Klasa Zend_Controller_Front umożliwia tworzenie modułów (modules) - odrębnych części, które same w sobie są mini-aplikacjami. W ramach każdego modułu odwzorowywana jest taka sama struktura katalogów jaka jest tworzona przez narzędzie zf w katalogu głównym aplikacji. Nazwy wszystkich klas w jednym module muszą rozpoczynać się od wspólnego prefiksu - nazwy modułu. Katalog główny - application/ również jest modułem (domyślnym) dlatego też jego zasoby zostaną uwzględnione w procesie automatycznego dołączania plików. Zend_Application_Module_Autoloader oferuje funkcjonalność niezbędną do odwzorowania zasobów modułów na odpowiednie ścieżki katalogów oraz ułatwia zachowanie spójnego standardu nazewnictwa. Instancja tej klasy jest tworzona domyślnie podczas uruchamiania klasy bootstrap. Domyślnym prefiksem używanym przez bootstrap jest "Application" więc modele, formularze oraz klasy tabel będą rozpoczynały się prefiksem "Application_". Teraz należy się zastanowić co składa się na księgę gości. Typowo będzie w niej lista wpisów z komentarzem, czasem zapisu oraz adresem email. Zakładając użycie bazy danych, pole unikalny identyfikator może również być przydatne. Aplikacja powinna umożliwiać zapis danych, pobieranie wpisów pojedynczo oraz wszystkich na raz. Prosty model oferujący opisaną funkcjonalność może przedstawiać się następująco: Metody __get() oraz __set() stanowią mechanizmy ułatwiające dostęp do poszczególnych właściwości oraz pośredniczą w dostępie do innych getterów i setterów. Dzięki nim, można również upewnić się, że jedynie pożądane właściwości będą dostępne. Metody find() oraz fetchAll() umożliwiają zwrócenie pojedynczego lub wszystkich rekordów natomiast save() zapisuje dane. W tym momencie można zacząć myśleć o skonfigurowaniu bazy danych. Na początku należy zainicjować zasób Db. Jego konfiguracja jest możliwa na podobnych zasadach jak w przypadku zasobów Layout oraz View. Można to osiągnąć za pomocą polecenia zf configure db-adapter: 'adapter=PDO_SQLITE&dbname=APPLICATION_PATH "/../data/db/guestbook.db"' \ > production A db configuration for the production has been written to the application config file. % zf configure db-adapter \ > 'adapter=PDO_SQLITE&dbname=APPLICATION_PATH "/../data/db/guestbook-testing.db"' \ > testing A db configuration for the production has been written to the application config file. % zf configure db-adapter \ > 'adapter=PDO_SQLITE&dbname=APPLICATION_PATH "/../data/db/guestbook-dev.db"' \ > development A db configuration for the production has been written to the application config file. ]]> Teraz, po otworzeniu pliku application/configs/application.ini można zobaczyć instrukcje, jakie zostały do niego dodane w odpowiednich sekcjach. Ostatecznie plik konfiguracyjny powinien wyglądać następująco: Należy zauważyć, iż baza (bazy) danych będzie przechowywana w katalogu data/db/. Te katalogi powinny zostać utworzone i udostępnione wszystkim. W systemach unix można tego dokonać następująco: W systemach Windows należy utworzyć odpowiednie katalogi w eksploratorze oraz ustawić uprawnienia w taki sposób aby każdy użytkownik miał prawo zapisu. Połączenie z bazą danych zostało utworzone - w tym przypadku bazą jest Sqlite znajdująca się w katalogu application/data/. Następnym krokiem jest utworzenie tabeli przechowującej rekordy księgi gości. Aby mieć zestaw danych do testowania można utworzyć w tabeli kilka rekordów. Mamy zdefiniowany schemat bazy danych oraz niewielką ilość danych do zaimportowania. Teraz można napisać skrypt tworzący bazę danych. Ten krok nie jest potrzebny w środowisku produkcyjnym. Dzięki niemu można lokalnie wypracować odpowiednią strukturę bazy danych aby tworzona aplikacja działała zgodnie z założeniami. Skrypt scripts/load.sqlite.php można wypełnić w poniższy sposób: 'Load database with sample data', 'env|e-s' => 'Application environment for which to create database (defaults to development)', 'help|h' => 'Help -- usage message', )); try { $getopt->parse(); } catch (Zend_Console_Getopt_Exception $e) { // Bad options passed: report usage echo $e->getUsageMessage(); return false; } // W przypadku zażądania pomocy, wyświetlenie informacji o użyciu if ($getopt->getOption('h')) { echo $getopt->getUsageMessage(); return true; } // Inicjalizacja wartości na podstawie opcji CLI $withData = $getopt->getOption('w'); $env = $getopt->getOption('e'); defined('APPLICATION_ENV') || define('APPLICATION_ENV', (null === $env) ? 'development' : $env); // Inicjalizacja Zend_Application $application = new Zend_Application( APPLICATION_ENV, APPLICATION_PATH . '/configs/application.ini' ); // Inicjalizacja oraz zwrócenie zasobu bazy danych $bootstrap = $application->getBootstrap(); $bootstrap->bootstrap('db'); $dbAdapter = $bootstrap->getResource('db'); // Powiadomienie użytkownika o postępie (w tym miejscu jest tworzona baza danych) if ('testing' != APPLICATION_ENV) { echo 'Writing Database Guestbook in (control-c to cancel): ' . PHP_EOL; for ($x = 5; $x > 0; $x--) { echo $x . "\r"; sleep(1); } } // Sprawdzenie czy plik bazy danych istnieje $options = $bootstrap->getOption('resources'); $dbFile = $options['db']['params']['dbname']; if (file_exists($dbFile)) { unlink($dbFile); } // Wywołanie poleceń zawartych w pliku tworzącym schemat try { $schemaSql = file_get_contents(dirname(__FILE__) . '/schema.sqlite.sql'); // bezpośrednie użycie obiektu połączenia w celu wywołania poleceń SQL $dbAdapter->getConnection()->exec($schemaSql); chmod($dbFile, 0666); if ('testing' != APPLICATION_ENV) { echo PHP_EOL; echo 'Database Created'; echo PHP_EOL; } if ($withData) { $dataSql = file_get_contents(dirname(__FILE__) . '/data.sqlite.sql'); // bezpośrednie użycie obiektu połączenia w celu wywołania poleceń SQL $dbAdapter->getConnection()->exec($dataSql); if ('testing' != APPLICATION_ENV) { echo 'Data Loaded.'; echo PHP_EOL; } } } catch (Exception $e) { echo 'AN ERROR HAS OCCURED:' . PHP_EOL; echo $e->getMessage() . PHP_EOL; return false; } // Ten skrypt powinien zostać uruchomiony z wiersza poleceń return true; ]]> Teraz należy wywołać powyższy skrypt. Można to zrobić z poziomu terminala lub wiersza poleceń poprzez wpisanie następującej komendy: Powinien pojawić się następujący komunikat: Po zdefiniowaniu bazy danych aplikacji księgi gości można przystąpić do budowy kodu samej aplikacji. W następnych krokach zostanie zbudowana klasa dostępu do danych (poprzez Zend_Db_Table), oraz klasa mapująca - służąca do połączenia z wcześniej opisanym modelem. Na koniec utworzony zostanie kontroler zarządzający modelem, którego zadaniem będzie wyświetlanie istniejących rekordów oraz obróbka nowych danych. Aby łączyć się ze źródłem danych użyty zostanie wzorzec Table Data Gateway udostępniany poprzez klasę Zend_Db_Table. Na początek należy utworzyć klasę opartą o Zend_Db_Table. Podobnie jak przy layoucie oraz adapterze bazy danych - można skorzystać z narzędzia zf i jego komendy create db-table. Należy przy tym podać minimalnie dwa argumenty: nazwę tworzonej klasy oraz nazwę tabeli bazy danych, do której prowadzi. Spoglądając na strukturę katalogów należy zwrócić uwagę na nowy katalog application/models/DbTable/ zawierający plik Guestbook.php. Ten plik powinien zawierać następującą treść: Należy zwrócić uwagę na prefiks: Application_Model_DbTable. Prefiks klas aplikacji "Application" znajduje się na pierwszym miejscu. Po nim występuje komponent "Model_DbTable", który jest mapowany do katalogu models/DbTable/ znajdującego się w module. Jedyne dane niezbędne przy tworzeniu klasy pochodnej w stosunku do Zend_Db_Table to nazwa tabeli i opcjonalnie klucz pierwotny (jeśli jest inny niż "id"). Teraz należy utworzyć klasę mapującą obiekt w aplikacji na obiekt w bazie danych czyli Data Mapper. Obiektem w bazie danych jest Application_Model_Guestbook natomiast za obiekt bazy danych odpowiada Application_Model_DbTable_Guestbook. Typowe API takiej klasy wygląda następująco: Dodatkowo można zdefiniować metody ustawiające i zwracające Table Data Gateway. Do utworzenia klasy można użyć narzędzia zf: Po otwarciu klasy Application_Model_GuestbookMapper z lokalizacji application/models/GuestbookMapper.php widać następujący kod: _dbTable = $dbTable; return $this; } public function getDbTable() { if (null === $this->_dbTable) { $this->setDbTable('Application_Model_DbTable_Guestbook'); } return $this->_dbTable; } public function save(Application_Model_Guestbook $guestbook) { $data = array( 'email' => $guestbook->getEmail(), 'comment' => $guestbook->getComment(), 'created' => date('Y-m-d H:i:s'), ); if (null === ($id = $guestbook->getId())) { unset($data['id']); $this->getDbTable()->insert($data); } else { $this->getDbTable()->update($data, array('id = ?' => $id)); } } public function find($id, Application_Model_Guestbook $guestbook) { $result = $this->getDbTable()->find($id); if (0 == count($result)) { return; } $row = $result->current(); $guestbook->setId($row->id) ->setEmail($row->email) ->setComment($row->comment) ->setCreated($row->created); } public function fetchAll() { $resultSet = $this->getDbTable()->fetchAll(); $entries = array(); foreach ($resultSet as $row) { $entry = new Application_Model_Guestbook(); $entry->setId($row->id) ->setEmail($row->email) ->setComment($row->comment) ->setCreated($row->created); $entries[] = $entry; } return $entries; } } ]]> W obecnym momencie można przystąpić do utworzenia klasy modelu używając polecenia zf create model: Nowo utworzoną klasę PHP można zmodyfikować tak aby ułatwić umieszczanie danych w modelu poprzez przekazanie tablicy do konstruktora lub do metody setOptions(). Ostatecznie model znajdujący się w application/models/Guestbook.php powinien wyglądać następująco: setOptions($options); } } public function __set($name, $value) { $method = 'set' . $name; if (('mapper' == $name) || !method_exists($this, $method)) { throw new Exception('Invalid guestbook property'); } $this->$method($value); } public function __get($name) { $method = 'get' . $name; if (('mapper' == $name) || !method_exists($this, $method)) { throw new Exception('Invalid guestbook property'); } return $this->$method(); } public function setOptions(array $options) { $methods = get_class_methods($this); foreach ($options as $key => $value) { $method = 'set' . ucfirst($key); if (in_array($method, $methods)) { $this->$method($value); } } return $this; } public function setComment($text) { $this->_comment = (string) $text; return $this; } public function getComment() { return $this->_comment; } public function setEmail($email) { $this->_email = (string) $email; return $this; } public function getEmail() { return $this->_email; } public function setCreated($ts) { $this->_created = $ts; return $this; } public function getCreated() { return $this->_created; } public function setId($id) { $this->_id = (int) $id; return $this; } public function getId() { return $this->_id; } } ]]> W ostatnim kroku, aby połączyć wszystkie elementy, należy utworzyć kontroler, którego zadaniem będzie zaprezentowanie listy zapisanych rekordów oraz obsługa dodawania nowych danych. Aby to osiągnąć należy użyć polecenia zf create controller: Powyższe polecenie tworzy nowy kontroler - GuestbookController w pliku application/controllers/GuestbookController.php zawierający jedną akcję - indexAction(). Na użytek tego kontrolera utworzony zostaje również katalog widoków: application/views/scripts/guestbook/ zawierający skrypt widoku dla akcji index. Akcja "index" będzie stanowić domyślny punkt kontrolera pokazujący zapisane rekordy. Teraz należy zaprogramować logikę aplikacji. Aby pokazać zapisane rekordy użytkownikowi wchodzącemu do indexAction() można użyć poniższego kodu: view->entries = $guestbook->fetchAll(); } } ]]> Dodatkowo potrzebny jest jeszcze widok wyświetlający dane. W pliku application/views/scripts/guestbook/index.phtml można umieścić następujący zapis:

Sign Our Guestbook

Guestbook Entries:
entries as $entry): ?>
escape($entry->email) ?>
escape($entry->comment) ?>
]]>
Punkt kontrolny Teraz, po przejściu do "http://localhost/guestbook" powinna się pojawić lista zapisanych rekordów: Użycie skryptu ładującego dane Skrypt ładujący dane pokazany we wcześniejszej części tego rozdziału (scripts/load.sqlite.php) może zostać użyty do utworzenia bazy danych jak i do zaimportowania przykładowych danych dla każdego środowiska. Wewnętrznie korzysta z klasy Zend_Console_Getopt, dzięki czemu możliwe jest podanie parametrów sterujących skryptem. Podając parametr "-h" lub "--help" można zapoznać się z dostępnymi opcjami: Parametr "-e" pozwala na nadanie wartości stałej APPLICATION_ENV określającej środowisko, co z kolei umożliwia utworzenie bazy danych SQLite dla każdego środowiska oddzielnie. Należy się upewnić, że skrypt jest uruchamiany z odpowiednią wartością tego parametru dla każdego ze środowisk.